Op 18 mei 2026 bood minister Sterk van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de Tweede Kamer een brief aan over de stand van zaken van de implementatie van de verordening voor een European Health Data Space (EHDS). In haar brief gaat de minister in op de oprichting van een nieuw zelfstandig bestuursorgaan: de Gezondheidsdata-autoriteit, de samenhang tussen de EHDS en de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz) en de EHDS-burgerrechten.
Introductie Gezondheidsdata-autoriteit
Om aan de verplichtingen uit de EHDS-verordening te voldoen, moeten alle lidstaten zowel een Autoriteit voor Digitale Gezondheid (ADG) voor primair gebruik als een Health Data Access Body (HDAB) voor secundair gebruik aanwijzen.
Nederland kiest ervoor deze taken onder te brengen bij één nieuw zelfstandig bestuursorgaan: de Gezondheidsdata-autoriteit (GDA).
Door de taken binnen één organisatie te beleggen, wordt gestimuleerd dat naar één eco-systeem bewogen wordt voor zowel primair als secundair datagebruik De keuze voor een nieuw zelfstandig bestuursorgaan waarborgt verder de onafhankelijke uitvoering van deze taken.
EHDS als basis, Wegiz als aanvulling
De EHDS werkt met geprioriteerde categorieën van gezondheidsgegevens die elektronisch en gestandaardiseerd moeten worden uitgewisseld. Dit gebeurt gefaseerd:
- Per maart 2029: patiëntsamenvatting (EU Patient Summary), digitale recepten & uitgifte (ePresciption & eDispensation)
- Per maart 2031: medisch beeldmateriaal & verslagen (Medical Imaging), medische testresultaten & verslagen (Medical Test Results), ontslagbrieven (Discharge Reports)
Deze geprioriteerde categoriën overlappen voor een belangrijk deel met de geprioriteerde gegevensuitwisselingen op de Meerjarenagenda Wegiz. Bij de nadere uitwerking van beleid en regelgeving worden de geprioriteerde categorieën van de EHDS als basis gebruikt. Onze nationale doelen vormen een aanvulling daarop, en zullen in lijn worden gebracht met de EHDS.
Dit betekent dat voor de Wegiz-gegevensuitwisselingen eOverdracht en Beeldbeschikbaarheid gewerkt wordt aan een nationale wettelijke verplichting vooruitlopend op de EHDS. De wettelijke verplichtingen verbonden aan de Wegiz-gegevensuitwisselingen Basisgegevensset Zorg (BgZ), Medicatieoverdracht en Acute Zorg zullen als nationale aanvulling tegelijk ingaan met de verplichtingen uit de EHDS.
Door de tijdlijnen van de nationale en Europese verplichtingen op deze manier te faseren, wordt geborgd dat het zorgveld zich voldoende kan voorbereiden.
Eenvoudig, veilig en privacyvriendelijk burgerrechten uitoefenen
De EHDS voorziet in een aantal rechten voor burgers rondom de gezondheidsgegevens die over hen gaan en elektronisch zijn opgeslagen, zoals het recht op toegang tot deze gegevens, het recht om rectificatie te vragen en het recht om gegevens over te dragen. Om burgers in staat te stellen van deze rechten gebruik te maken, verplicht de EHDS de lidstaten een zogenoemde ‘toegangsdienst voor burgers’ aan te bieden. Denk hierbij aan een online portaal, waarmee burgers toegang kunnen krijgen tot elektronische gegevens over hun gezondheid.
Om stapsgewijs invulling hieraan te geven, verkent het ministerie van VWS nu hoe burgers – zo gemakkelijk mogelijk en met oog voor informatieveiligheid en privacy – het beste kunnen worden gefaciliteerd in het uitoefenen van hun rechten.
EHDS als kans om nationale ambities waar te maken
De minister ziet in de EHDS een uitgelezen kans om te komen tot een toekomstbestendig gezondheidsinformatiestelsel. Een stelsel dat zorgverleners, burgers en onderzoekers ondersteunt met betrouwbare, veilige en bruikbare informatie voor passende zorg én voor onderzoek, beleid en innovatie.