De EHDS gaat zorgen voor betere databeschikbaarheid voor primair gebruik – het gebruik van elektronische gezondheidsgegevens voor de behandeling van patiënten en cliënten. Dat is belangrijk, want met de juiste gegevens op de juiste plek houden we de zorg goed, toegankelijk en betaalbaar voor iedereen.
Voor zorgverleners betekent het minder administratie en uitzoekwerk, betere diagnoses, een kleinere kans op medische fouten en meer werkplezier. En voor patiënten en burgers: meer regie over het eigen zorgproces en zorg op maat.
Hoe gaat de EHDS hiervoor zorgen?
De EHDS bevat verplichtingen voor zorgaanbieders om elektronische gezondheidsgegevens op een gestandaardiseerde manier beschikbaar te stellen aan andere zorgaanbieders voor primair gebruik. Dit betekent dat gegevens uit elektronische patiëntendossiers (EPD’s) makkelijker toegankelijk worden voor zorgverleners – binnen zorginstellingen, op nationaal niveau, en internationaal.
De EHDS werkt daarbij met geprioriteerde categorieën van gezondheidsgegevens die elektronisch en gestandaardiseerd moeten worden uitgewisseld. Dit gebeurt gefaseerd:
- Per maart 2029: patiëntsamenvatting (EU Patient Summary), digitale recepten & uitgifte (ePresciption & eDispensation)
- Per maart 2031: medisch beeldmateriaal & verslagen (Medical Imaging), medische testresultaten & verslagen (Medical Test Results), ontslagbrieven (Discharge Reports)
Zorgverleners
De EHDS- heeft invloed op het werk van zorgverleners. Ze moeten bijvoorbeeld toegang krijgen tot de gezondheidsgegevens over een persoon die ze behandelen, ongeacht het EU-land van behandeling of waar iemand vandaan komt. Zorgverleners hebben daarmee de meest actuele informatie over de patiënt.
Zorgverleners moeten daarnaast rekening houden met gegevens van zelfmetingen die iemand zelf heeft gedeeld met de zorgverlener. Deze extra datapunten uit metingen, zoals hartslagmetingen, gewichtsmetingen, suikerwaardes of bloeddrukmetingen, kunnen helpen bij het beoordelen van de voorgeschiedenis van de patiënt, en een completer patiëntbeeld vormen.
Ook verplicht de EHDS zorgverleners om de gegevens over de patiënten die zij behandelen bij te werken.
Een uitzondering op deze databeschikbaarheid voor zorgverleners vormt de situatie waarin een patiënt gebruikmaakt van het beperkingsrecht (zie hieronder) om een zorgverlener de inzage in alle of bepaalde gezondheidsgegevens te onthouden. In dat geval is niet alle informatie voor de zorgverlener beschikbaar.
Burgerrechten rondom primair gebruik
De EHDS verplicht diegene die de gegevens heeft, om deze kosteloos en ongehinderd aan te bieden aan de patiënt als die daarom vraagt. De EHDS heeft daarmee ook direct invloed op de rechten van Nederlandse patiënten bij hun Nederlandse zorgverleners.
De EHDS zorgt daardoor voor een sterkere regierol voor de burger. Burgers krijgen makkelijker en beter toegang tot en zeggenschap over elektronische gegevens over hun gezondheid.
De EHDS breidt daartoe de rechten van burgers die nu onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) zijn geregeld verder uit. De EHDS maakt die rechten explicieter voor de zorg.
Het gaat daarbij onder meer om de volgende rechten:
- Het recht op de onmiddellijke, vrije toegang tot persoonlijke gezondheidsgegevens in een leesbare vorm die ook gedeeld kan worden.
- Het recht om elektronische gezondheidsgegevens toe te voegen aan het eigen patiëntendossier.
- Het recht om gezondheidsgegevens te laten corrigeren.
- Het recht om persoonlijke gezondheidsgegevens te delen met een (zelfgekozen) zorgverlener.
Verder krijgen burgers onder de EHDS een aantal zogenoemde beperkingsrechten. Voor primair datagebruik zijn dat:
- Het recht om elektronische gezondheidsgegevens vanuit de bron niet beschikbaar te stellen aan zorgaanbieders voor gebruik in het primaire zorgproces: opt-out primair gebruik.
- Het recht om specifieke zorgverleners de inzage in alle of bepaalde gezondheidsgegevens onthouden: recht op beperking van toegang.
Op dit moment wordt uitgewerkt hoe burgers hun keuzes, zoals deze beperkingsrechten, straks in de praktijk kunnen gebruiken binnen het Nederlandse zorgstelsel. Daarbij wordt gekeken naar een begrijpelijke inrichting voor burgers, een goede aansluiting op de zorgpraktijk en technische haalbaarheid.
Organisaties die primair datagebruik faciliteren en hierop toezicht houden
De EHDS bepaalt dat een aantal organisaties moet worden aangewezen en opgezet die nodig zijn voor de naleving van de EHDS-regels. Rondom primair datagebruik zijn dat:
- De Autoriteit voor digitale gezondheid (ADG): deze organisatie gaat de rechten en plichten rondom databeschikbaarheid voor primair gebruik faciliteren en monitoren.
- Een Nationaal contactpunt voor eHealth (NCPeH): een soort communicatiepoort tussen het nationale informatiestelsel en de contactpunten van andere Europese lidstaten, dat uitwisseling van gezondheidsgegevens mogelijk maakt.