Het veilig en snel uitwisselen van gezondheidsgegevens is onmisbaar voor goede zorg. Het bespaart tijd, voorkomt fouten en helpt om ook in de toekomst de zorg toegankelijk te houden. Vanuit de Nationale Visie en Strategie op het Gezondheids-informatiestelsel, NVS, werken we toe naar een goed werkend gezondheidsinformatiestelsel in 2035.
Daarvoor is een landelijk dekkend netwerk nodig, met daarbij één centrale plek waar alle generieke juridische, organisatorische en technische afspraken te vinden zijn over toegang, beveiliging, privacy en registratie van gezondheidsgegevens.
Eén centrale plek voor het vastleggen van landelijke afspraken
Veilige, betrouwbare én efficiënte gegevensuitwisseling tussen alle zorgsectoren is alleen mogelijk als er eenduidige, landelijke afspraken zijn. Nu al bestaan verschillende afsprakenstelsels voor gegevensuitwisseling binnen en tussen diverse sectoren. Het Twiin Afsprakenstelsel vormt het fundament van waaruit de komende jaren wordt toegewerkt naar één centrale plek voor geharmoniseerde, generieke afspraken.
In onderstaande animatie wordt toegelicht hoe deze keuze en de beweging naar één centrale plek bijdraagt aan de realisatie van een gezondheidsinformatiestelsel.
Dit is Joanna. Op haar elfde wordt ze geopereerd aan haar blindedarm. Rond haar achttiende volgt ze een intensief behandeltraject voor anorexia, bij de huisarts, psychiater en diëtist. Tijdens haar zwangerschap heeft ze een hoge bloeddruk en staat ze onder controle van de verloskundige, gynaecoloog en haalt haar medicijnen bij de apotheek. Op latere leeftijd krijgt ze een TIA, hartproblemen en uiteindelijk dementie. Steeds meer zorgverleners, steeds meer gezondheidsgegevens. Bij ieder contact wordt zorginformatie vastgelegd. Zorgverleners leggen deze gegevens vast in eigen systemen. Deze systemen zijn niet vanzelfsprekend met elkaar verbonden. Verschillen in techniek, afspraken, functies en taal belemmeren landelijke gegevensuitwisseling. Dat betekent voor zorgverleners veel zoekwerk en overtypen, met daarbij het risico op medische fouten. Daarom werkt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan een landelijk gezondheidsinformatiestelsel. Een stelsel waarin gegevens veilig en betrouwbaar beschikbaar zijn voor zorgprofessionals, onderzoekers en voor patiënten zelf.
Titel links: Onderdelen van het Twiin Vertrouwensmodel.
Titels rechts: Authenticatie, identificatie, toestemming, autorisatie, behandelrelatie, transparantie, logging.
Veilige en vertrouwde gegevensuitwisseling is alleen mogelijk als er behalve een infrastructuur ook eenduidige landelijke afspraken zijn over bijvoorbeeld beveiliging, toegang, taal, techniek, privacy en registratie. De transitie naar een landelijk afsprakenstelsel is in volle gang. Het Twiin afsprakenstelsel is de centrale plek waar leveranciers en zorgaanbieders deze afspraken vinden.
Titels in beeld: Technische afspraken, juridische afspraken, semantische afspraken, organisatorische afspraken.
Generieke afspraken waarop zorgverleners, onderzoekers en patiënten zoals Joanna kunnen vertrouwen.
Twiin logo met titel: www.twiin.nl
Werk mee aan het landelijk afsprakenstelsel voor gezondheidsgegevens.
Titel: Verdiep je in het landelijk afsprakenstelsel.
Wat heeft jouw organisatie nodig om aan de slag te gaan? Op www.datavoorgezondheid.nl van het ministerie van VWS vind je alle informatie.
De stip op de horizon: betere en toegankelijke zorg
Het perspectief is helder: een veilig en betrouwbaar gezondheidsinformatiestelsel waarmee burgers hun eigen gezondheidsgegevens eenvoudig kunnen inzien en zorgverleners direct toegang hebben tot relevante informatie — ongeacht sector, regio of land. Zo kan een specialist in het ziekenhuis eenvoudig toegang krijgen tot het actuele medicatieoverzicht van een binnengekomen patiënt, kan een huisarts inzage krijgen in een patiëntdossier in een verpleeghuis en kan een burger zelf zijn of haar gegevens bij verschillende zorgaanbieders bekijken via een persoonlijke gezondheidsomgeving. Eén stelsel dat over sectoren en (regio)grenzen heen werkt, zodat zorgverleners beter kunnen zorgen en patiënten beter geholpen worden.
Op de afbeelding is de transitie naar een landelijk afsprakenstelsel voor gezondheidsgegevens te zien. Nu zijn afsprakenstelsels onderling niet verbonden. In de eindsituatie in 2035 kunnen alle sectoren via generieke afspraken gezondheidsdata beschikbaar stellen en uitwisselen.
Bovenstaande afbeelding over de transitie naar een landelijk afsprakenstelsel voor gezondheidsgegevens is hier als digitoegankelijke pdf te downloaden.
Gefaseerde ontwikkeling
In 2025 en 2026 ligt de focus op generieke afspraken die de verplichtingen van de Wegiz mogelijk maken. Mede op verzoek van het zorgveld worden in programma’s als Implementatie Generieke Functies, Eenheid van Taal en Techniek en GIS architectuur deze basisafspraken verder uitgewerkt. Zodra deze fase is afgerond, is landelijke opschaling mogelijk zodat bijvoorbeeld medicatieoverdrachten tussen sectoren veilig en betrouwbaar plaatsvinden.
In deze fase gaan bestaande afsprakenstelsels naar deze generieke basisafspraken verwijzen. Aansluiting bij de EHDS, de European Health Data Space, met als doel gezondheidsgegevens ook in Europees verband veilig en betrouwbaar uit te wisselen, is tijdens deze fase in beeld.
In de volgende fase verbreden we de focus naar netwerkzorg, secundair datagebruik en andere domeinen in de zorg. Stapsgewijs groeien we naar de stip op de horizon.
Om de gefaseerde ontwikkeling te ondersteunen, is een beleidslijn opgesteld. Een expliciete beleidslijn helpt in de uitvoering van activiteiten en het communiceren daarover. In de memo is de beleidslijn op hoofdlijnen uitgeschreven. Op de pagina ‘meestgestelde vragen’ zijn deze hoofdlijnen nader toegelicht. De beleidslijn wordt voor het einde van het jaar 2026 geëvalueerd en waar nodig bijgesteld.
Archief
De informatie op deze website wordt regelmatig geschoond. Op zoek naar eerdere (nieuws)berichten? Bekijk onze archieven via datavoorgezondheid.nl en gegevensuitwisselingindezorg.nl (tot oktober 2024)