Het ministerie van VWS werkt samen met het Twiin Afsprakenstelsel, andere afsprakenstelsels, ICT-leveranciers, Nictiz en het zorgveld aan de transitie naar een landelijk afsprakenstelsel: één centrale plek waar alle generieke, juridische, organisatorische en technische afspraken te vinden zijn over toegang, beveiliging, privacy en registratie van gegevens.

De landelijke afspraken zijn onderdeel van het Twiin Afsprakenstelsel en herkenbaar gelabeld. In de loop van de tijd komen er steeds meer afspraken met dit label in het afsprakenstelsel. Zo ontstaat stap voor stap het Landelijk afsprakenstelsel.

Van analyse naar uitvoering

In de zomer van 2025 is door de betrokken afsprakenstelsels een fit-gap analyse uitgevoerd. Deze fit-gap analyse maakt inzichtelijk waar de afsprakenstelsels elkaar versterken. Op basis van de analyseresultaten zijn in het najaar van 2025 twee werkgroepen gestart: werkgroep Verwijzen en werkgroep Harmonisatie participatie van eindgebruikers. We geven je graag een update met de stand van zaken (augustus 2026)

Werkgroep Verwijzen

Samen met andere afsprakenstelsels zijn concept-richtlijnen opgesteld (versie 0.2) voor het verwijzen naar landelijke afspraken in Twiin. Deze richtlijnen worden de komende periode iteratief doorontwikkeld. De betrokken afsprakenstelsels passen de richtlijnen toe, waarna VWS ze op basis van de opgedane ervaring verder aanscherpt. Parallel hieraan werkt VWS aan de invulling van de randvoorwaarden. 

Werkgroep Harmonisatie participatie van eindgebruikers

Met een afvaardiging van de betrokken afsprakenstelsels, missie Copernicus en Nictiz is geïnventariseerd welke vormen van eindgebruikersparticipatie er zijn. Ook is met elkaar gedeeld wanneer in het proces eindgebruikersparticipatie wordt toegepast. Via een werkvormenbibliotheek (bestaande uit een inventarisatie hoe ieder het nu doet) bekijken de afsprakenstelsels voor 2027 wat ze van anderen willen gebruiken of samen in op willen trekken. 

Landelijke werkagenda geeft richting

Er is een landelijke werkagenda opgesteld om overzichtelijk te houden wat de diverse VWS-programma’s opleveren voor in het Landelijk afsprakenstelsel. Deze agenda beschrijft concreet welke onderwerpen de komende jaren landen in het afsprakenstelsel en in welke volgorde. Voor de korte termijn ligt de focus op generieke afspraken uit de VWS-programma’s Landelijk dekkend netwerk (inclusief de Generieke functies), Data voor burgers en Data op orde (eenheid van taal en techniek).

De landelijk werkagenda biedt richting en voorspelbaarheid voor het zorgveld, leveranciers en bestaande afsprakenstelsels. Deze werkagenda wordt in samenhang met de andere VWS-programma’s elke drie maanden geactualiseerd. De werkagenda ondersteunt hiermee het programma GIS-architectuur dat de samenhang van de verschillende programma’s gaat beoordelen. 

De volgende stap is gezet

In navolging van de oplevering van het onderzoek naar de governance van het Landelijk afsprakenstelsel is in juli 2026 het transitieplan opgeleverd. Dit transitieplan beschrijft hoe het huidige Twiin Afsprakenstelsel de komende jaren stapsgewijs door ontwikkelt tot een Landelijk afsprakenstelsel voor gezondheidsgegevens onder publieke regie. Voortbouwend op bestaande afspraken, kennis, expertise en samenwerking. Zorgaanbieders, zorgprofessionals, burgers, leveranciers en bestaande afsprakenstelsels blijven actief betrokken bij de verdere ontwikkeling.

We bouwen samen stap voor stap aan een toekomstbestendig gezondheidsinformatiestelsel waarin veilige, betrouwbare en efficiënte databeschikbaarheid de norm is.