'Door kennis te ontsluiten, openen we de blackbox die de praktijk nu nog vaak is'

©Floortje Scheepers

Floortje Scheepers

Psychiater | Hoofd afdeling psychiatrie UMC Utrecht | Hoogleraar innovatie in de psychiatrie

'Het werken met AI zal ook voor psychiaters steeds belangrijker worden. Er zijn verbeteringen mogelijk, zowel op het gebied van diagnostiek, behandeling als zorgproces, door kennis uit de dagelijkse praktijk automatisch te ontsluiten. Wat werkt bij wie en waarom?'

Veel tekst in dossier

'In de psychiatrie hebben we geen bloedwaarden of hersenscan om onze diagnoses te stellen. We baseren diagnostiek op het psychiatrisch onderzoek, observaties en het verhaal van de patiënt. Ook onze behandelingen zijn lastig te monitoren met objectieve waarden. We evalueren de effecten door met de patiënt te bespreken hoe het gaat. Verpleegkundigen, psychologen en psychiaters rapporteren dagelijks al deze informatie in het patiëntendossier. Er staat dus ongelooflijk veel tekst in het psychiatrisch dossier waarin we zo goed mogelijk proberen vast te leggen wat we zien, welke beslissingen we nemen en wat het effect van die beslissingen is.'

Predictiemodellen

'Die tekst bevat alle informatie en kennis over ons dagelijkse werk zou je kunnen zeggen. Door die kennis met behulp van textmining, natural language processing (NLP) en machine learning te ontsluiten, openen we de blackbox die de praktijk nu nog vaak is. Zo werken we op de afdeling psychiatrie van het UMC Utrecht met ons PsyData-team aan predictiemodellen voor agressie, onvrijwillige opnames, effecten van antidepressiva en methylfenidaat om maar een aantal voorbeelden te noemen. Professionals en patiënten worden ingezet om samen betekenis te geven aan analyses en toepassingen. Het zijn eerste stappen want een afdeling omvormen tot een lerende organisatie waarbij praktijk, data, professionele kennis en ervaringskennis gezamenlijk ingezet worden om waarde te creëren is niet eenvoudig.'

Nieuwe inzichten

'Ik denk dat AI nieuwe inzichten in de dagelijkse praktijk kan bieden door te bundelen en te analyseren waar hulpverleners dagelijks mee bezig zijn. Dit kan ons helpen te begrijpen hoe wij die praktijk iedere dag weer een beetje beter kunnen maken.'

Koudwatervrees overwinnen

'Een wegwijzer AI in de zorg kan organisaties helpen hiermee aan de slag te gaan en koudwatervrees te overwinnen. Het is belangrijk als zorgsector autonome kennis op te doen over AI zodat wij straks niet volledig afhankelijk zullen zijn van wat commerciële partijen hierin (willen) ontwikkelen.'