Er zijn diverse hulpmiddelen beschikbaar voor het voldoen aan de normen voor informatiebeveiliging in de zorg. Hieronder vindt u een overzicht van wat u morgen kunt doen en de verschillende initiatieven die beschikbaar zijn om u daarbij te helpen.
Wat u en uw organisatie nu kunnen doen
- Zorg dat informatiebeveiliging en privacy top of mind zijn in de hele organisatie.
- Kies een passende aanpak voor verschillende doelgroepen: zorgmedewerkers, administratief personeel, IT-medewerkers en management.
- Neem informatiebeveiliging en privacy op in uw kwaliteitssysteem en start een cyclus: plan maken, uitvoeren, evalueren en verbeteren. Begin klein, leer en bouw gaandeweg uit.
- Start met een risicoanalyse, op basis waarvan u prioriteiten kunt stellen.
- Leer van incidenten, ook bij andere organisaties.
- Zorg dat u uw continuïteitsplannen test en oefent, zodat u snel kunt handelen als u onverhoopt toch geraakt wordt door een cyberaanval
Er zijn hiervoor informatiebronnen en hulpmiddelen beschikbaar:
- NEN, Z-CERT en Informatieveilig gedrag in de zorg (IVGZ) hebben gezamenlijk een hulpmiddelenmatrix ontwikkeld die je helpt passende ondersteuning te vinden.
De matrix is verdeeld in drie volwassenheidsniveaus: starten, groeien, verdiepen. En in drie onderdelen van informatieveiligheid: mens, proces en techniek. Voor iedereen die verantwoordelijk is voor informatiebeveiliging of cyberveiligheid biedt de matrix daarmee een praktisch startpunt om gericht hulpmiddelen te vinden die aansluiten bij de behoeften van de organisatie.
De hulpmiddelenmatrix bundelt het aanbod van NEN, Z-CERT en IVGZ. Welke hulpmiddelen je inzet, bepaal je op basis van de risico’s, prioriteiten en ontwikkelfase van jouw organisatie.
- Het programma Informatieveilig gedrag in de zorg (IVGZ) richt zich op de menselijke factor bij informatiebeveiliging en privacy binnen zorgorganisaties. Het biedt mensen die daarvoor verantwoordelijk zijn praktische handvatten, tools, trainingen en awareness-campagnes om niet alleen het bewustzijn te vergroten, maar ook duurzame gedragsverandering op de werkvloer te realiseren.
Alle tools, materialen en trainingen zijn gratis en staan open voor alle zorgorganisaties. Zo helpt het programma om menselijke fouten, die leiden tot bijvoorbeeld datalekken, te voorkomen en informatieveilig gedrag in de zorg te waarborgen.
IVGZ wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van VWS en ondersteund door NVZ, UMC NL, Actiz, De Nederlandse GGZ, de gezamenlijke Huisartsenzorg koepels en KNMP.
- Het programma Start je Kickstart ondersteunt organisaties in de langdurige zorg via een praktische aanpak bij het in kaart brengen van risico's, het nemen van passende maatregelen en het duurzaam borgen van informatieveilig werken.
Wil je weten hoe digitaal veilig jouw organisatie is? Doe dan de Quickscan informatiebeveiliging voor (kleine) zorgorganisaties. Hiermee breng je in kaart hoe de informatiebeveiliging nu is geregeld, waar de belangrijkste risico’s zitten en welke stappen als eerste nodig zijn. Je krijgt een helder overzicht met praktische vervolgstappen, waarmee je direct aan de slag kunt.
- De norm NEN 7510 is via de NEN-website kosteloos beschikbaar. U vindt daar ook verschillende ondersteunende tools om u te helpen bij de implementatie. Om toegang te krijgen, maakt u eerst een gratis account aan.
- Redlining NEN 7510: Maakt wijzigingen tussen normversies zichtbaar in NEN Connect. Dit helpt gebruikers die al met een eerdere versie van NEN 7510 werken om te zien waar de teksten zijn gewijzigd.
- E-learning NEN 7510: Introductie: Een kosteloze kennismaking met de norm en het organiseren van informatiebeveiliging. De e-learning behandelt ook de eerste stappen bij de invoering.
- Risicotool NEN 7510: Helpt organisaties informatiebeveiligingsrisico’s in kaart te brengen en passende beheersmaatregelen te bepalen. De uitkomsten worden vastgelegd in een rapportage.
- Compliance Support: Een functie in NEN Connect waarmee organisaties per normonderdeel bijhouden in hoeverre zij aan NEN 7510 voldoen, met hun eigen beoordeling, toelichtingen en verwijzingen naar bewijsstukken.
Het programma Booozt ondersteunt zorgaanbieders in verschillende sectoren op een uniforme manier bij het aantoonbaar voldoen aan de eisen van NEN 7510 en de Cyberbeveiligingswet (NIS2). Dit doet Booozt in samenwerking met de landelijke koepels (ActiZ, KNMP, LHV/InEen/NHG, ZKN, NL-GGZ) volgens een helder stappenplan, de Routekaart NEN 7510, en een sectorspecifieke aanpak. Booozt wordt gefinancierd door Zorgverzekeraars Nederland en is een samenwerking tussen ZN, VZVZ, RSO-NL, met medewerking van VWS VWS.
Informatiebeveiliging is onderdeel van de bredere doelstelling van Booozt om de basis op orde te krijgen voor veilige en vertrouwde uitwisseling van gezondheidsgegevens.
- Z-CERT: het expertisecentrum voor cybersecurity in de zorg en CSIRT (Computer Security Incident Response Team) voor de zorg. Hier vind je kennismaterialen over verschillende thema’s rondom cybersecurity.
- Voor de zorgsector zijn er naast de voordelen en kansen, ook risico’s van cloudgebruik. Het is essentieel dat zorgaanbieders de voor- en nadelen van cloudoplossingen afwegen en de juiste maatregelen nemen. Waar cloudtoepassingen worden ingezet of al ingezet zijn, adviseert VWS om daarvoor het Implementatiekader risicoafweging cloudgebruik voor de rijksoverheid te gebruiken. Dit kader is zo generiek dat dit ook voor de zorgsector bruikbaar is.