Zorgverleners moeten op het juiste moment toegang hebben tot de juiste zorggegevens. Maar de beschikbaarheid van deze gegevens is niet genoeg, deze moeten ook van goede kwaliteit zijn. Wanneer er bijvoorbeeld medicatie in het patiënten-of cliëntendossier staat die niet meer gebruikt wordt of diagnoses ontbreken, kan dit onder andere leiden tot verkeerde behandelingen, tijdsverlies en medicatiefouten. We willen dat (zorg)professionals met vertrouwen gegevens kunnen gebruiken en hergebruiken. Daarom moeten gegevens altijd van goede kwaliteit zijn en blijven.
Om die reden zijn in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) twee onderzoeken uitgevoerd. Het RIVM onderzocht onder zorgprofessionals wat zorginstellingen nu doen om de datakwaliteit goed te houden en waar de zorgprofessionals ontwikkelingen, knelpunten en verbeteringen zien.* Daarnaast was een groter begrip nodig van de factoren die datakwaliteit (kunnen) beïnvloeden. M&I/Partners onderzocht om welke factoren dat gaat en hoe deze zich verhouden tot elkaar. ** De resultaten geven onder andere inzicht in hoe gegevens van goede kwaliteit ontstaan. Het bijbehorende model kunnen organisaties gebruiken als gespreksstarter.
Zorgprofessionals over datakwaliteit
Deelnemers zien positieve ontwikkelingen omtrent datakwaliteit, blijkt uit het rapport van het RIVM. Zo maken organisaties wel beleid voor datakwaliteit en leggen zij rollen en taken duidelijker vast. Ook besteden organisatie meer aandacht aan het goed opzetten van werkprocessen en systemen. Het merendeel van de deelnemers plaatst echter kanttekeningen bij de datakwaliteit in hun organisatie. Deelnemers benoemen bijvoorbeeld dat ze het lastig vinden om een goed beeld te krijgen van hoe datakwaliteit in hun organisatie geregeld is. Ook geven deelnemers aan dat datakwaliteit nog te weinig aandacht en sturing krijgt vanuit het management en vinden deelnemers verantwoordelijkheden vaak niet duidelijk.
Omdat er niet duidelijk één hoofdprobleem naar voren kwam in het onderzoek, is er ook niet één oplossing te benoemen om de kwaliteit te verbeteren. Verbetering van datakwaliteit is een complexe veranderkundige opgave.
Door kleine, praktische stappen te zetten kunnen organisaties meer bereiken dan wanneer ze alles tegelijk willen aanpakken.
Lees hier het volledige resultaat van het onderzoek
Welke factoren hebben invloed op datakwaliteit?
Het onderzoek van M&I/Partners laat zien dat er veel verschillende factoren zijn die datakwaliteit beïnvloeden en deze factoren ook weer onderlinge relaties hebben tot elkaar. Factoren zoals cultuur, bewustwording en training zijn hierin relevant maar ook de beschikbare middelen: capaciteit, geld en techniek. Samenwerking tussen alle betrokkenen is nodig om de kwaliteit van gegevens te verbeteren in de Nederlandse zorg.
Om de vele factoren en hun onderlinge relatie inzichtelijk te maken, heeft M&I/Partners een model gemaakt.Hierin staan 60 factoren die invloed hebben op datakwaliteit. De 60 factoren zijn onderverdeeld op basis van niveau van beïnvloeding (bijvoorbeeld individueel of op nationaal niveau) en classificering (bijvoorbeeld menselijke beïnvloedingsfactor of technisch).
In het onderzoeksrapport staat een uitgebreide toelichting op de factoren van het model en praktijkvoorbeelden.
Lees hier het onderzoeksrapport
Bekijk hier het model. Deze is ook terug te vinden in het onderzoeksrapport, met bijbehorende toelichting.
Lees hier het beleidsadviesrapport
Bekijk hier het validatierapport
Wat kunnen organisaties al doen?
Voordat organisaties datakwaliteit kunnen verbeteren, is het belangrijk om eerst inzicht te hebben in hoe de datakwaliteit in hun organisatie geregeld is en beter kan. Het rapport biedt een eerste overzicht van het beïnvloedingslandschap van datakwaliteit.
Hou jij je bezig met datahuishouding of EPD-systemen beheren? Gebruik het model om in gesprek te gaan met zorgprofessionals over hoe datakwaliteit in jouw organisatie verbeterd kan worden en wat zij hiervoor nodig hebben.
The European Data Health Space
De European Health Data Space (EHDS) komt eraan, wat ook kansen en verplichtingen meebrengt op het gebied van standaardisatie en datakwaliteit. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zal wanneer deze verplichtingen duidelijker worden in 2027 bepalen of en wat nodig is voor beleid op datakwaliteit. We nemen hierin het beleidsadvies van M&I/Partners mee.
*Het onderzoek richtte zich op hun ervaringen en inzichten, de resultaten geven dus een subjectief beeld weer.
**Dit onderzoek kijkt met een zeer brede blik naar de totale omvang van het onderwerp en heeft daarom een verkennend en globaal karakter. Het model dat is gemaakt op basis van het onderzoek is daarom conceptueel en niet uitputtend.