Het programmaplan Realisatie AI in de zorg is gereed en heeft positief advies ontvangen van het Informatieberaad Zorg. Daarmee is een belangrijke stap gezet naar veilige en effectieve inzet van kunstmatige intelligentie (AI) in de zorg. Vanaf begin volgend jaar worden zorgorganisaties op verschillende manieren ondersteund bij het verantwoord en effectief toepassen en opschalen van AI.
De ontwikkelingen op het gebied van AI in de zorg gaan snel. Zeker met de komst van generatieve AI (waarmee nieuwe content kan worden gemaakt, zoals tekst, afbeeldingen of code) ontstaan nieuwe mogelijkheden om de zorg toegankelijker en kwalitatief beter te maken. AI wordt al op verschillende plekken in de praktijk ingezet, maar succesvolle toepassingen worden nog niet altijd op grotere schaal toegepast.
Tegelijkertijd vraagt de inzet van AI om een zorgvuldige aanpak. Onderwerpen als privacy, informatiebeveiliging, verantwoordelijkheid en (medische) aansprakelijkheid spelen een belangrijke rol. Ook zijn er risico's op vooringenomenheid (bias) en discriminatie. En AI-systemen kunnen fouten maken. Bijvoorbeeld door onjuiste data te geven. Of, in het geval van generatieve AI, door zelfverzekerd onjuiste of bedachte informatie te geven en die te presenteren als waarheid (hallucinaties).
Met het programma Realisatie AI in de zorg werken het ministerie van VWS en partijen uit het zorgveld daarom samen aan de voorwaarden om AI betrouwbaar en effectief toe te passen.
Programmaplan geeft richting aan de volgende fase
Het plan is geborgd in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg. Het richt zich op twee sporen. Enerzijds wordt gewerkt aan een klimaat waarin zorgorganisaties ruimte hebben om met AI te experimenteren en zich hierop voor te bereiden (AI-readiness). Anderzijds wordt ingezet op het implementeren en opschalen van een aantal impactvolle AI-toepassingen.
Vanaf begin volgend jaar worden de eerste vormen van ondersteuning voor organisaties in het zorgveld verder beschikbaar gemaakt.
Praktische ondersteuning voor zorgorganisaties
Een belangrijk onderdeel van het programma is dat zorgorganisaties straks praktische ondersteuning kunnen krijgen bij het invoeren van AI. Een voorbeeld hiervan is de AI-readiness-scan. Daarmee kunnen organisaties in kaart brengen wat zij moeten regelen en inrichten om AI-oplossingen te implementeren.
Ook kunnen organisaties ondersteuning krijgen bij onderwerpen als het ontwikkelen van AI-beleid, het bepalen van rollen en verantwoordelijkheden en de toepassing van de AI-verordening binnen de eigen organisatie. En wordt gekeken naar wat geregeld moet zijn om AI verantwoord te kunnen inzetten.
Aanvragen voor doorbraakmiddelen
Naast de ondersteuning vanuit het programma kunnen zorgorganisaties binnenkort aanvragen indienen voor de doorbraakmiddelen IZA/AZWA, op basis van vastgestelde modelplannen. Organisaties die aan de slag gaan met doorbraakprojecten kunnen rekenen op ondersteuning vanuit het programma Realisatie AI in de Zorg. De Landelijke Ondersteuningsstructuur zal zich in eerste instantie hier op richten. Aanvragen kunnen worden ingediend vanaf 1 januari tot uiterlijk 31 januari 2027.
Samen de volgende stap zetten
Met het akkoord op het programmaplan ligt er nu een gezamenlijke basis om de toepassing van AI in de zorg verder te brengen. De komende periode staat in het teken van het uitvoeren van het plan en het beschikbaar maken van ondersteuning voor zorgorganisaties. Het doel is duidelijk: ervoor zorgen dat betrouwbare en bewezen AI-toepassingen daadwerkelijk hun weg vinden naar de praktijk. Zo kan AI bijdragen aan de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg.